XVI. Constitutiones pro ordinando choro, Tarraconensis, Antonio Augustino

XVI. 

Constitutiones pro ordinando choro S. M. E. Tarraconensis dispositae ab Archiepiscopo D. Antonio Augustino. (Vid. pág. 37.)

Ex exempl. typis dat. ejusd. chor.

Nos Antonius Augustinus, Sanctae Tarraconensis ecclesiae Archiepiscopus, reformationi ejusdem ecclesiae quoad chorum et divinorum officiorum celebrationem, collapsaeque in ea ecclesiasticae (con ss) disciplinae restitutioni intendentes, vestigiisque praedecessorum nostrorum inhaerentes, infrascripta de venerabilium fratrum nostrorum canonicorum, et Capituli ejusdem ecclesiae consilio et assensu constituenda duximus, eaque ab omnibus ipsius ecclesiae canonicis, commensalibus, beneficiatis, et personis assidue observari debere decernimus.

Et quia praecipuum eorundem canonicorum, commensalium, beneficiatorum, et personarum officium esse dignoscitur, ut divinis laudibus in ipsa ecclesia quotidie statis horis vacent, accurateque ac diligenter cultum in ea exequantur divinum; idcirco, ne maledictioni, quam Dominus per Hyeremiam Prophetam comminatus est, dicens: Maledictus homo, qui opus Dei facit negligenter, obnoxii reperiantur, statuimus et ordinamus ut omnes supra dicti, quos causa justa et rationabilis non excusaverit, omissis quibuslibet aliis negotiis, quotidie postquam congrua cimbalorum pulsatione signum praemissum fuerit, statis horis ad ipsam ecclesiam cum decenti ecclesiastico habitu seu vestitu coloris nigri tempestive conveniant, et superpelliceis mundis, et capis seu almutiis juxta temporis qualitatem, ac status et ordinis uniuscujusque ipsorum exigentiam induti chorum ante inchoationem officii ingrediantur, in eoque, servata gravitate, quam et locus et officium exposcunt, non secum, nec cum aliis confabulentur aut colloquantur, neque collitigent, neque ultro citroque ab stallo ad stallum commeant sive discurrant aut vagentur, neque litteras aut scripturas aliquas perlegant, sed spirituale aliquid meditantes orationi se praeparent, et divino cultui dumtaxat intendant. Et quia psallendi gratia in chorum convenerunt, non eos voci parcere, obmutescere, aut clausa hora tenere decet, sed omnes pariter et spiritu et mente psallentes, divinas laudes

per singulas horas non cursim et festinanter, sed tractim et cum decenti pausa, debitam inter solemne et feriale officium facientes differentiam, distincte ac integre devoteque ac reverenter decantent, ita ut quae simul cantanda fuerint, una et viva voce simul cantent, simul continuent et simul pausent; neque versus ab alterutro ex choris incipiatur, priusquam ab alterutro eorum fuerit integre finitus, et plene decantatus.

Preterea nemo private legat horas suas in choro dum divina ab aliis peraguntur, idemque in processionibus etiam funeralibus, quaecumque intra et extra ipsam ecclesiam fient, volumus observari, ut in eis omnes, quasi in ipso choro existentes, decenti gravitate in incessu et aliis omnibus adhibita, mutuas itidem confabulationes et colloquutiones atque controversias devitent, et quae cantanda fuerint simul etiam, ut supra dictum est, decantent, oculos ac mentem ab omni indecenti evagatione cohibentes, nemini honoris causa caput aperientes, teneanturque omnes cum ipsa processione ab ipso choro egredi, et cum ea ad chorum ipsum redire, et nullo modo illam extra chorum intrare, seu illi se quoquomodo immiscere, aut ab ea recedere. Quicumque autem chorum statis horis, aut etiam postea ingressi fuerint, ab eo non exeant, sive recedant, quousque officium illius horae expletum fuerit, nisi forte alicujus supervenientis necessitatis causa, aut Missam celebraturi, seu piaculari confessione propriam, aut alterius conscientiam expiaturi, aut ad aliquod aliud ipsi ecclesiae debitum obsequium seu ministerium, extra ipsum chorum interim per eos exequendum, ab eo qui hoc munere evocandorum sacerdotum fungitur, fuerint spetialiter evocati; idemque in processionibus itidem observetur.

Quod si quis tardius quam debuit chorum intraverit, aut hora debita chorum ingressus ab eodem choro ante expletum officium, etiam minus illius horae recesserit, etiam si postea, nondum finito officio ejusdem horae, in chorum redierit, aut in choro existens obmutescendo, aut etiam dormiendo majorem partem officii illius horae, quae tunc dicetur, seu decantabitur, una cum aliis non dixerit seu decantaverit, distributionem illius horae ipso facto amittat; et si forte ei erogata, et ab eo percepta fuerit, illam tamen nullatenus sibi adquirat, nec suam faciat; sed ad illius restitutionem omnino teneatur, et obligatus existat; neque etiam praetextu quod summa distributionis hujusmodi parva ac minima sit, ab illius restitutione excusari, aut poenes se illam tuta conscientia retinere valeat, sed ea prorsus careat, quavis collustione, aut remissione exclusa.

Chorum vero tarde ingredi censebuntur quicumque in utrisque Vesperis, Completorio, Matutinis, Prima, Tertia, Sexta et Nona post incoeptum primum Psalmum cujuslibet praedictarum horarum, et quando in Vesperis, et Matutinis praemittitur officium minus Beatae Mariae, qui post incoeptum officium majus, et in Missa sive matutinali, sive anniversarii defunctorum, sive etiam conventuali qui post incoeptum Kyrie eleyson, chorum ipsum ingredientur. Chorum praeterea nemo ingrediatur, aut ab eo discedat quandocumque in ipso genibus flexis orabitur, nec quando Evangelium aut Pater noster, aut Oratio in altari intra Missarum solemnia, aut in choro singulis horis decantabitur, aut summisa (: summissa) voce dicetur, nec quando distributio in choro interessentibus erogabitur.

Genua autem in choro flectenda sunt in officio Missae in Hymno Angelico ad Adoramus te, et in Symbolo Niceno ad Incarnatus est, usque Et homo factus est; et in Prefatione ad Gratias agamus Domino Deo nostro, et ad elevationem Sacrosanti Corporis et Sanguinis Domini nostri Jesu Christi, et ad benedictionem archiepiscopalem, tam in Missa, quam in Vesperis; et in cantico Te Deum laudamus ad versum Te ergo quaesumus tuis famulis subveni, quos praetioso sanguine redemisti; et in Laudibus et Vesperis et aliis horis ad praeces feriales, quando dicendae sunt, et in fine Laudum, et ultimae horae quando discedendum est a choro, et in fine Completorii ad Antiphonam Beatae Mariae, quae per annum dicenda est, praeterquam tempore paschali ad Antiphonam Regina Coeli, quae stando dici consuevit, et in Praefatione ad Gratias agamus Domino Deo nostro. Erigi insuper et stare cathedrae non subnixus, et caput aperire debet quicumque, sive Praesidens, sive hebdomadarius, sive Praecentor, Succentorve, aut quivis alius fuerit, qui officium ipsum, Hymnum, Antiphonam, Psalmum, Capitulum, Responsorium, Versum, Lectionem, Absolutionem, Benedictionem, Orationem, Prophetiam, Epistolam, Evangelium, Benedicamus, Gloria Patri incipiet, praecinet sive intonavit, dicet aut decantavit, ac omnes alii etiam quicumque in ipso choro fuerint, quando diebus Dominicis in aspersione aquae benedictae Antiphona Asperges me Domine, aut Vidi aquam, ac versiculi et oratio ante et post processionem decantabuntur; et in officio Missae Hymnus Angelicus Gloria in excelsis Deo, Dominus vobiscum, Orationes, Evangelium, Praefatio, Pater noster usque ac peractam communionem, et Ite Missa est, vel Benedicamus decantabuntur, et benedictio dabitur, et Evangelium Santi Joannis dicetur in fine Missae, et quando ante officium cujuslibet horae Pater noster, et Ave Maria, et in Matutinis, et Prima etiam Credo in Deum et in Completorio post Lectionem brevem Adjutorium nostrum, Pater noster, et Confiteor summissa voce dicentur, et quando in initio officii, etiam minoris, in Matutinis Domine labia mea aperies, et in Completorio, Converte nos Deus salutaris noster, ac in iisdem Matutinis, et Completorio, Laudibusque, ac singulis aliis horis, Deus in adjutorium, Gloria Patri, Invitatorium cum psalmo, Venite exultemus Domino, ac Hymni, Capitula, et Dominus vobiscum, et Oratio, et Benedicamus Domino, et in fine Psalmorum, ac in Responsoriis Nocturnorum et Horarum Gloria Patri, et in ipsis Nocturnis etiam Deffunctorum, Versiculi, Pater noster, Absolutiones, et Benedictiones ante ipsas Lectiones, et in 

eisdem Lectionibus, Evangelium, et in Anniversariis Defunctorum in Absolutionibus eorum Responsoria, Kyrieleyson, Pater noster, Versiculi et Orationes, et in Prima Christe Fili Dei vivi, et in Completorio, In manus tuas Domine, responsoria brevia et praeces dominicales, et Praetiosa, et Cantica Magnificat, Benedictus, et Nunc dimittis decantabuntur, seu summissa voce dicentur. Curabit praeterea Succentor, is qui chorum reget, ut quandocumque inter peragenda divina officia aliquid ex libris in 

faldistoriis existentibus decantandum fuerit, ut puta, Antiphona, Responsorium, Gloria in excelsis, Graduale, Alleluya, Offertorium, Sanctus, Communio et similia, ut ab omnibus proprius ab ipsa faldistoria accedatur, ut inibi simul cum debita sonoritate et consonantia quae decantanda fuerint ab omnibus decantentur.

Quod si quis eo accedere et cantare neglexerit, distributione illius horae mulctetur; quod si contumax fuerit, arbitrio nostro seu Vicarii nostri generalis punietur: nobis autem et Vicario nostro absentibus, arbitrio canonici Praecentoris, seu alterius canonici tunc hebdomadarii, vel tunc officio Praesidentis, aut canonici antiquioris, qui tunc in choro adfuerint, quos executores harum nostrarum Constitutionum, et ordinationum constituimus et deputamus, ita tamen ut non omnes eodem tempore id munus exequantur, sed alternatim alter alterius absentis, ordine quo supra descripti sunt, vice fungatur.

Curavit insuper ut qui in celebratione divinorum palliis ac baculis in choro uti debent, sive ii canonici, sive commensales, sive beneficiati fuerint, ut ea statis diebus per vices suas, uti tenentur, assumant, et susceptum munus juxta antiquam ipsius ecclesiae consuetudinem hactenus observatam expleant. Quod si qui munus injunctum exequi, ut tenentur, 

neglexerint, arbitrali poena per nos, seu eundem Vicarium nostrum, aut alios supra dictos infligenda mulctentur. Bacculos vero eis porrigent, et ab eisdem deponendos accipiant beneficiati novitii, qui tunc in choro aderunt; alias si id facere neglexerint, itidem mulctandi.

Diebus novem Lectionum diaconus et subdiaconus feriales, et commensalis parrochialis, qui tunc hebdomadarius non fuerit, Matutinis intersint, illi quidem secundam et tertiam, iste vero quartam lectionem dicturi seu decantaturi.

Constituimus praeterea ut de coetero quicumque sive canonicus sive commensalis, sive beneficiatus, postquam canonicatus, commensaliae, seu beneficii sibi quacumque authoritate collati possessionem in ipsa nostra eccl. Tarracon. assequutus fuerit, si bene juxta artis regulam cantare nescierit, intra annum a die adeptae per eum possessionis cantum, quem planum vocant, ediscere teneatur; et quicumque hoc facere neglexerit, seu omisserit, legitima causa cessante, post exactum annum hujusmodi, distributionibus quotidianis privetur, nec illas amplius lucrari, aut percipere ullatenus valeat, donec bene cantare didiscerit, et per Succentores, ac Magistrum cantus ipsius ecclesiae de ejus habilitate

et idoneitate quo ad cantum planum medio eorum juramento, relatio in Capitulo ipsis canonicis facta fuerit, et per ipsos Reverendos canonicos et Capitulum approbata fuerit; inhibentes propterea ipsius ecclesiae bursario, seu distributionum hujusmodi erogatori, ne cuiquam post decursum annum hujusmodi distributiones praedictas ullatenus eroget, 

nisi prius relatione, ut praedicitur, facta, et per Capitulum ipsum approbata, eique per syndicos ejusdem Capituli notificata. = A. A. Archiepiscopus Tarraconensis.

XXXII. Ordinationes pro choro ecclesiae Maioricensis, Berengarius Baiuli, 1332

XXXII.

Ordinationes pro choro ecclesiae Maioricensis, quas D. Berengarius Baiuli una cum canonicorum Capitulo edidit anno MCCCXXXII. (Vid. pág. 187.)

Ex lib. Constitut. eccl. Maioric.

Ordinarunt Dominus Episcopus Maioricen. et venerabile eius Capitulum sequentes ordinationes in Sede Maioricensi.

Primo quod omnes clerici, tam beneficiati quam conductitii, intersint continue omnibus horis a cantico graduum usque ad Completorium, et maxime in festis duplicibus, et festis altarium, et aliis festis, nisi fuerint legitime impediti.

Item omnes clerici et pueri semper inclinent se cum intraverit chorum ad honorem Beatae Mariae, et cum devotione; et etiam si fecerit transitum ab una parte chori in aliam.

Item quod omnes clerici assurgant semper ad Gloria Patri, et pueri humilient se. Et una pars chori, cuius fuerit septimana, sedeat dum primus psalmus dicetur, et alia pars stet pedes; et dum dicetur secundus psalmus, altera pars chori assurgat, et altera sedeat. Et hoc seruetur, nisi causa rationabilis fuerit in contrarium.

Item quod nullus audeat intrare chorum finito primo psalmo; et hoc seruetur in Vesperis et Matutinis, et etiam in Missa non intrent finita epistola.

Item quod nullus audeat elevare psalmum dicendo Tertiam aut alia officia, exceptis Praecentore et Primichoriis, et ebdomedariis qui dati sunt ad hoc.

Item quod nullus loquatur in choro, dum divinum officium celebratur, nec audeat legere; sed cantet et faciat quod sibi incumbit.

Item volumus quod Primicherius, cuius fuerit septimana, nominet R)R). quotidie illis clericis qui ipsa R)R). dixerunt in Matutinis, vel puer qui dicta R)R). dederit, dicat eis principium et R). Et ipse Primicherius det talibus clericis R). qui sciant bene cantare.

Item quod nullus audeat facere transitum ante aliquem cantantem vel legentem in choro.

Item volumus quod omnes clerici faciant pausas suas in psalmis, et in aliis omnibus quae dicentur in choro, in punctis; et insimul pausent et elevent, et maxime in psalmis, sicut pausae et elevationes sunt in libris jam assignatae.

Item ordinamus quod canticum graduum non dicatur in choro in festis IX. lect.; nec teneatur quilibet dicere per se, scilicet, in primis vesperis nec secundis.

Item ordinamus quod Officium defunctorum semper dicatur statim post Nonam inmediate; et mandamus quod omnes beneficiati et conductitii intersint, nisi legitime fuerint impediti. Si vero dies ieiunii fuerit vel quatuor Temporum, dicatur dictum Officium statim post comestionem, et pulsetur modicum cimbalum minus. Si vero anniversarium intervenerit, post pulsationem cimbali, inmediate pulsentur omnia cimbala, ut moris est pulsandi in diebus anniversariorum.

Item ordinamus quod semper fiant IX. lect. in festo beati Bernardi Abb. quod est XIII. kal. septembris.

Item ordinamus quod si festum III. lect. in die dominica venerit, totum Officium fiat de Dominica, et secundus nocturnus fiat de festo.

Item ordinamus quod semper omnes clerici, cum totum Officium fuerit in choro celebratum, flectant genua, et reddant gratias Altissimo Creatori, dicendo Pater noster vel Ave Maria. 

Item ordinamus quod ille qui tenet sacristiam, ponat vel faciat poni Lectionarium in truna in loco assueto cotidie ad legendum, et ponat similiter lumen in astella.

Item ordinamus quod ebdomedarii semper teneantur facere officium in propria persona.

Item ordinamus quod diaconi et subdiaconi teneantur facere officium suum in propria persona, excepto quod infra septimanam possint substituere alium, et in aliis festis et sabbato de licentia D. Episcopi vel Decani, dummodo sint in illo gradu, quem ordo requirit.

Item ordinamus quod qualibet die feriali in Missa maiori stet unus scolaris indutus cum chamis, qui ministret diacono et subdiacono. Item in festis IX. lect. sint duo, et in diebus sabbatis. Item in festis duplicibus sint quatuor cum dalmaticis, dummodo colantur festa duplicia; aliter sint duo.

Item ordinamus quod quando defecerit ebdomedarius, diachonus vel subdiachonus in Missa conventuali, quod amittat portionem illius diei.

Item ordinamus quod si aliqua vigilia venerit in die sabbati, quae habeat officium proprium, quod dicatur Missa in tertiis de dicta vigilia.

Item ordinamus quod clerici non surgentes ad Matutinum, non audeant celebrare Missas in ipsa die, nisi legitimam causam habuerint, quam debent manifestare ebdomedariis illius septimanae.

Item volumus et mandamus quod omnes beneficiati et conductitii debeant interesse omnibus diebus lunae ad faciendam absolutionem cimiterii post Missam matutinalem; et hoc quando audierint cimbalum; in quadragesima vero die lunae et die veneris.

Item volumus et ordinamus quod omnes clerici, tam beneficiati quam conductitii, postquam celebraverint Missas suas, intrent sacristiam, vel stent circa altare Beatae Mariae, donech Missa fuerit celebrata; et tunc associent crucem ad absolutionem; et hoc fiat quando gratia vel caritas dabitur unicuique: et hoc faciant sub pena dictae gratiae.

Item ordinamus quod in die anniversarii stabiliti in Sede, nullus beneficiatorum audeat celebrare alibi dicta die; et si fecerit amittat portionem suam, et aliis beneficiatis praesentibus pars illa applicetur. Volumus tamen quod denarii, qui dabuntur pro dicto anniversario, non dentur in choro Domino Episcopo nec canonicis; sed ad domos ipsorum deportentur.

Item ordinamus quod cantores in festis duplicibus vadant ad dandum Gloria sacerdoti, si comode fieri poterit. Item quod diachonus portet pacem ad chorum.

Item ordinamus quod fontes claudantur cum clave in qualibet parrochia, et maxime in Sede.

Item quod clavem crismatis teneat unus sacerdos in parrochia, et in Sede ille qui tenet sacristiam.

Item mandamus quod ille qui dat Missas rogatas, non audeat eas dare quousque psalmus Quicumque vult fuerit inceptus, ad hoc ut melius intersint horis; et quod ebdomedarii illi duo qui tenent septimanam, semper habeant de dictis Missis, et faciant commemorationem in Missa maiori sub silentio.

Item in conventuali diachoni et subdiachoni habeant portionem in generali. Diachonus et subdiachonus illius septimane, si intersint absolutioni, similiter habeant portionem.

Item mandamus quod nullus audeat celebrare capellaniam seu capellanias, quousque Domino Episcopo fuerit praesentatus, vel Decano.

Item ordinamus quod omnes beneficiati et conductitii ex illa parte, cuius fuerit chorus, debeant ire ad processiones albatorum. Quod si non fecerint, amittant tunc primam processionem primi funeris venientis.

Item sub virtute sanctae obedientiae omnibus clericis iniungimus et mandamus, quod eundo ad processiones defunctorum et redeundo, nullus audeat ridere, nec iocare, nec sedere, sed psalmos dicere cum devotione. Et hoc idem volumus observari ad processiones Extreme Unctionis. Item quod omnes sacerdotes defferant stolas suas, ut est fieri assuetum; alias nullam recipiant de eodem funere portionem; et quod intersint sepulturae sub pena praedicta, nisi legitime poterint excusare, vel quod recedant de licentia illius qui dividit portiones.

Item ordinamus quod in ecclesiis parrochialibus civitatis non audeant pulsare campanas in Matutinis, quousque campana, quae primo pulsatur in Sede, cessaverit a pulsatione; et quando campana maior pulsare inceperit, pulsent omnes. Et hoc sub pena unius librae candelarum nostrae camerae aplicandae. Et in aliis horis, ut est fieri assuetum.

Item statuimus et ordinamus, et expresse mandamus omnibus ecclesiarum rectoribus, vel eorum loca tenentibus, tam in civitate quam extra civitatem, quod quotidie in crepusculo faciant pulsari campanam unam unum parum, et quod moneant et inducant parrochianos suos quod illa hora dicant ad honorem Beatae Mariae Virginis ter salutationem suam flexis genibus; et qui hoc fecerint, Dominus Episcopus dat eis viginti dies de indulgentia.

Item ordinamus quod in festis sollempnibus, in quibus est consuetum dari pecuniam, quod non detur aliquibus laycis vel scolaribus, qui non sunt assueti venire ad ecclesiam ad servitium faciendum. Intelligimus tamen in hiis, licet non sint praesentes, familiam domini Episcopi et dominorum canonicorum, qui tonsuram portabunt, ut suam recipiant portionem.

Item concedimus omnibus illis qui sequuntur sacerdotem Corpus Domini deferentem, quod habeant quadraginta dies indulgentiae. = Item omnibus qui sequuntur processiones mortuorum XX dies indulgentiae.

Item volumus et mandamus quod omnes clerici civitatis intersint processionibus rogationum, excepto uno clerico qui remaneat in qualibet parrochiali ecclesia, et quod rectores vel vicarii eorum inducant gentes ad sequendum dictas processiones, quibus dat dominus Episcopus viginti dies de indulgentia.

Item volumus et mandamus quod omnes rectores civitatis vel eorum vicarii, et omnes sacerdotes trium hospitalium induantur cum domino Episcopo ad Missam in die natalis Domini, die Jovis Sancta, die Paschae, Pentecostes, Assumptionis Beatae Mariae, et omnium Sanctorum, et quatuor clerici de Sede, prout antiquitus est fieri assuetum.

V. Constitutiones de officio divino in choro recitando.

V.

Constitutiones de officio divino in choro recitando. (Vid. pág. 23.)

In fine consuet. eccl. Gerund.

In nomine Domini nostri Jhesu Christi, eiusque beatissimae matris Mariae virginis gloriosae nos Berengarius Dei gratia electus, confirmatus in Episcopum Gerundensem predecessorum nostrorum in hiis potissime quae bonas et approbatas consuetudines nostrae Gerundensis ecclesiae concernere dinoscuntur vestigiis inhaerentes, de venerabilium fratrum nostrorum Capituli eiusdem ecclesiae consilio et assensu statuimus et etiam ordinamus, seu statuta et ordinationes facimus quae sequuntur, quaeque etiam de eisdem consilio et assensu ab omnibus, ut subscribitur, observari volumus et jubemus sub poenis peccuniariis infra scriptis. Quas unicuique imponimus, et quemlibet facturum contrarium incurrere, ac super eorum cuiuslibet bonis operi seu fabricae dictae ecclesiae vice qualibet, seu quociens inciderit in easdem applicari decernimus ipso facto.

Primo igitur statuimus et etiam ordinamus quod nullus cuiuscumque dignitatis, status, gradus vel conditionis existat, Missam infra dictam ecclesiam Gerundensem, aut in Missis maioribus, matutinalibus vel aliis conventualibus quae in ipsa ecclesia habent quotidie celebrari, Evangelium vel epistolam ut subdiachonus, sive etiam ipsas Missas de coetero audeat dicere vel cantare, nisi in Matutinis in choro cum aliis illic interfuerit ipsa die. Et hoc sub poena trium solidorum monetae Barchin. de terno, nisi super hiis a nobis, seu nostro Vicario in spiritualibus generali obtinuerint licentiam spetialem.

Item ne quisquam presbiterorum de Capitulo Gerundensi vel extra cuiuscumque dignitatis, status, gradus vel conditionis existat in Nativitatis, Apparitionis, Resurrectionis, Ascensionis Domini, Pentechostes, Sacratissimi Corporis eiusdem Domini nostri Jhesu Christi, Purificationis, Annunciationis, Assumptionis vel Nativitatis Beatae Mariae Virginis eiusdem Domini nostri matris vel omnium Sanctorum festivitatibus aut diebus dominicis Missas peculiares seu votivas in dicta ecclesia vel claustro eiusdem celebret, dum processio fiet ad ipsum claustrum nec etiam eisdem diebus vel aliis festivis aliquo inibi praedicante ipsa praedicatione durante nisi in altaribus Sepulcri, claustri et quatuor Evangelistarum sub poena trium solidorum dictae monetae.

Item ne aliquis praedictorum dictis diebus festivis vel etiam sabbatinis quibus ibidem Missa de Beata Virgine Genitrice sollemniter celebrabitur ut est moris in Missis suis particularibus sive peculiaribus vel votivis incepta Missa maiori elevet sacratissimum Corpus Christi in ipsa ecclesia, preterquam in Sepulcri, claustri, et quatuor Evangelistarum altaribus supra dictis dum Missa maior predicta celebrabitur in eadem, donec per celebrantem ipsam Missam fuerit elevatum et hoc sub poena predicta trium solidorum dictae monetae. Dies autem dominicos quibus fiet simplex festum vel duplex signorum medianorum dumtaxat preterquam diem Ramis Palmarum qua recitante Missae maioris Diachono Passionem nullum sub dictae poenae trium solidorum incursione permittimus in Missis suis praedictis nisi in altaribus preexceptis procedere tali modo quod elevet sanctissimum Corpus Christi antequam ipsa Passio finiatur, sub praesenti statuto nolumus comprehendi.

Item quia in matutinis quae ante lucem ibidem comuniter celebrantur nonnulli desides antiquam et approbatam consuetudinem eiusdem ecclesiae infra scriptam quantum in eis est interrumpere non verentes chorum ipsius ecclesiae primo psalmo cum sua antiphona jam finito intrare presumunt, et inibi remanere callide et occulte, ac si primitus advenissent; idcirco volentes tali segni et ignavi calliditati occurrere juxta posse statuimus et etiam ordinamus, ne quivis clericus ipsius ecclesiae vel etiam aliunde cuiuscumque dignitatis, status, gradus vel conditionis existat chorum praedictum finito ibidem primo psalmo cum sua antiphona introire, ibidemque remanere audeat vel praesumat sub poena trium solidorum dictae monetae ultra amissionem oblationis quam si interessent adquirerent ipsa die.

Item quod quilibet incurrentium dictas poenas vel aliquam earumdem illas seu illam infra biduum postquam inciderint ut est dictum operario seu procuratori fabricae supradictae sub incursione poenae similis eidem fabricae applicandae persolvere et tradere vel saltem denunciare specifice teneatur, ipseque operarius seu procurator illam seu illas infra decem dies postquam illud sciverit sub similis penae incursu et similiter applicandae habeat exhigere cum effectu. Fuerunt factae per dictum dominum electum et Capitulum Gerundensem in thesauraria dictae ecclesiae ad trinum tractum campanae ad Capitulum generale celebrandum convocatum et congregatum ad hoc et alia negotia ipsius ecclesiae facienda sive de ipsius honorabilis Capituli consilio et assensu die secunda junii anno a nativitate Domini millessimo trecentesimo LXXX sexto. Testes Berengarius Cerdani, beneficiatus, et Dominicus Cardona deserviens presbiter eiusdem ecclesiae.

Fuerunt publicatae constitutiones et ordinationes predictae de dicti domini Episcopi mandato in choro dictae ecclesiae Gerundensis die sabbati quinta januarii anno a nativitate Domini millesimo trecentesimo octuagesimo septimo statim expletis vesperis in ipso choro ipsa die quae erat vigilia Apparitionis Domini, praesentibus ibidem praefato Reverendo domino Episcopo et clero ipsius ecclesiae, me Ludovico Carbonelli, clerico et notario ipsius Domini Episcopi publicationem praedictam faciente, ac presentibus et vocatis testibus discreto Johanne de Quintano presbitero, et P. Andreae clerico Gerundensi.

Constitutio de vestibus clericorum